Qışda dağ kəndinə getmək: yol, istilik və işıq
Qış təkəri, bağlanan yollar, evin necə qızdığı və ev sahibinə rezervdən əvvəl verməli olduğun suallar.
Foto: Ambigram0 · CC0Pis xəbəri əvvəl deyim: qışda dağ kəndinə yay təkəri ilə çıxmaq olmaz. Şamaxı, İsmayıllı, Qusar istiqamətində magistral təmiz ola bilər, amma son 10-15 km — kəndə qalxan hissə — buz bağlayır. Laza və Xınalıq yolları qar yağandan sonra bəzən bağlanır və texnika gələnə qədər sən maşında gözləyirsən. Ona görə qış səfəri üçün üç şeyi əvvəlcədən həll et: təkər, yolun vəziyyəti, evin istiliyi. Qalanı detaldır.
Təkər və zəncir
Yay təkəri +7 dərəcədən aşağıda sərtləşir və tormoz məsafəsi uzanır. Bu, qar yağmasa da belədir. Dağ kəndinə gedirsənsə, noyabrın sonundan martın ortasına qədər qış təkəri ilə get. Ön çəkişli maşınla qalxmaq mümkündür, sadəcə sürəti aşağı saxla və dayanmadan qalx — yoxuşda dayandınsa, yenidən başlamaq çətindir.
- Baqajda zəncir saxla. İldə bir dəfə lazım olur, amma o bir dəfə səni qarda qoyur.
- Zənciri evdə bir dəfə taxıb çıxart. Qaranlıqda, şaxtada, ilk dəfə öyrənmək pis fikirdir.
- Kürək və buz qaşıyan. Səhər maşının üstündə 15 sm qar ola bilər.
- Yanacağı yarıdan aşağı salma. Kənddə benzindoldurma məntəqəsi olmaya bilər, qarda gözləsən mühərriklə qızınırsan.
- Yedək kəndiri və bir cüt quru əlcək.
Hansı yollar bağlanır
Qusardan Lazaya qalxan yol güclü qardan sonra müvəqqəti bağlanır. Lahıcın dar, döngəli hissəsi buzlayanda ağır nəqliyyat buraxılmır və bəzən bir istiqamətli rejim olur. Xınalıq yolu qarda ən həssasıdır. Yola çıxmadan əvvəl ev sahibinə zəng et və bir sual ver: 'bu gün kəndə maşın qalxır?'. O, hava proqnozundan yaxşı bilir, çünki səhər özü o yolla enib.
Ev necə qızdırılır
Rayonda dörd cür istilik var və hər birinin öz xasiyyəti var. Şəkildə hamısı eyni görünür, gecə saat üçdə yox.
- Buxarı: gözəldir, amma yalnız bir otağı qızdırır və gecə sönür. Tək istilik mənbəyi buxarıdırsa, səhər ev soyuq olacaq.
- Qaz kombi: ən rahatı. Radiatorlar var, temperaturu özün tənzimləyirsən. Kənddə qaz xəttinin olub-olmadığını soruş.
- Soba (odun və ya kömür): qızdırır, amma kimsə gecə odun atmalıdır. Odunun qiymətə daxil olub-olmadığını soruş.
- Mərkəzi istilik və ya elektrik radiator: işıq kəsiləndə dayanır. Generator varsa problem yoxdur, yoxsa var.
Rezervdən əvvəl bu beşini soruş
- İstilik növü nədir və gecə boyu işləyir, yoxsa sönür?
- Yataq otaqlarında radiator var, yoxsa istilik yalnız qonaq otağındadır?
- İşıq kəsiləndə generator işə düşür? Generator istiliyi də saxlayır, yoxsa yalnız işığı?
- Su borusu donubsa nə olur? Qışda rezerv çəni olan evlər daha etibarlıdır.
- Son 10 km yol asfaltdır, torpaqdır, yoxsa çınqıldır? Qışda bu fərq maşın seçimini dəyişir.
Vaxt hesabı
Qışda yol yayda olduğundan daha uzun çəkir. Yay vaxtı 3 saatlıq yol qarda 4 saat ola bilər. Qaranlıq saat 17-18 arası düşür, ona görə Bakıdan səhər çıx ki, kəndə işıqlı vaxtda çatasan. Dar dağ yolunu ilk dəfə qaranlıqda və qarda sürmək — bunu etməyə dəyməz. Qiymətlər qışda [QİYMƏT] aralığında dəyişir, çünki bəzi ev sahibləri odun və qaz xərcini ayrıca hesablayır; bunu rezervdən əvvəl yazılı soruş.