Təngəaltı kanyonu: nə vaxt getmək təhlükəsizdir
Yağışdan sonra su qalxır, kanyon daralır. Nə vaxt getmək olar, nə geyinmək lazımdır və yol nə qədər çəkir.
Foto: Matros248 · CC BY-SA 3.0Əvvəl pis xəbər: Təngəaltı yağışdan sonra girməli yer deyil. Kanyonun içində yol yoxdur — sən çayın yatağı ilə gedirsən. Yağış yağanda yuxarıdan gələn su bir neçə saat ərzində qalxır, dizdən olan yer belə qurşağa çıxa bilər, divarlar dar olduğu üçün kənara çıxmağa yer qalmır. Ona görə bu marşrutda yeganə vacib qərar qaya mənzərəsi yox, hava proqnozudur.
Nə vaxt getmək olar
Ən sabit dövr yayın ortasından payızın əvvəlinə qədərdir — su alçaq, hava quru olur. Yaz aylarında qar suyu çayı qaldırır, su buzlu olur və axın güclü gəlir. Payız yağışlarından sonra isə su bulanır; bulanıq su o deməkdir ki, sən ayağını qoyduğun daşı görmürsən.
- Son 24 saatda yağış olubsa, getmə. Təbii ki, günəş çıxıb — bu, yuxarıda yağmadığı demək deyil.
- Su bulanıqdırsa, girmə. Təmiz su dayaz suyun əlamətidir.
- Səhər get. Dağlarda yağış çox vaxt günortadan sonra başlayır.
- Tək getmə. Ayağın sürüşəndə səni qaldıracaq adam lazım olacaq.
- Kimsə bilsin ki, sən oradasan. Kanyonun içində mobil əlaqə yoxdur.
Nə qədər vaxt aparır
Giriş nöqtəsindən dar hissəyə qədər gedib-qayıtmaq təxminən 2-3 saat çəkir. Bu, dayanmadan yürüş vaxtı deyil — sən suda gedirsən, daşların üstündən keçirsən, uşaq varsa daha yavaş olacaq. Maşını giriş yaxınlığında qoyursan, sonrası piyadadır. Günün ümumi planını 4 saat kimi hesabla: yol, hazırlıq, yürüş, geri qayıtmaq.
Tək getmə, bunu ciddi qəbul et
Kanyonun içində yıxılmaq ehtimalı yüksəkdir, çünki sən suyun altındakı daşı görmürsən. Ən çox rast gəlinən zədə ayaq burxulmasıdır. Tək olanda bu, kiçik problemdən ciddi problemə çevrilir: əlaqə yoxdur, yol yoxdur, səni tapmaq üçün kimsə səni axtarmalıdır. İki nəfər olanda biri qalır, biri çıxıb kömək çağırır. Qrupla gedirsənsə, ən zəif gedənin sürəti ilə get və heç kəsi geridə qoyma.
Ayaqqabı və geyim
Bu marşrutda ən çox səhv edilən yer ayaqqabıdır. Şlyopka ilə girənlər var və çıxanda ayaqqabısız çıxırlar. Su içində daşlar hamar və yosunludur.
- Bağlanan, yaş olanda ayağından çıxmayan ayaqqabı. Trekking sandalı və ya köhnə krossovka işləyir.
- Ehtiyat corab və quru ayaqqabı maşında qalsın. Geri qayıdanda ayaqların yaş olacaq.
- Qısa şalvar və ya tez quruyan parça. Cins su çəkir, ağırlaşır.
- Telefon üçün su keçirməyən kisə. Cibdə telefon = riskli telefon.
- Su və yüngül yemək. Kanyonun içində heç nə yoxdur, yaxın kənddə sadə kənd mətbəxi tapmaq olur.
Yaz və payızda su buzlu olur. Yarım saat ayaq suda olanda barmaqlar keyiyir və balanslama pisləşir — bu, sürüşmənin əsas səbəblərindən biridir. Yayda isə problem tərsinədir: kanyonun dibi sərin, yuxarısı isti olur, ona görə yüngül bir üst paltarı götür.
Kanyona yaxın harada qalmaq
Kanyonu günün ortasında gəzib eyni gün Bakıya qayıtmaq mümkündür, amma yol səni yorur. Ağıllı variant — yaxın kəndlərdə bir gecə qalmaqdır. Beləcə kanyona səhər, sərinlikdə və az adamla girirsən. Evi seçəndə maşınla giriş nöqtəsinə nə qədər çəkdiyini soruş; ev sahibləri bunu dəqiq bilir. Marşrutun ümumi uzunluğu və yaxın kəndlərdən məsafə [DATA] kimi dəyişir, ona görə rəqəmi ev sahibindən al, xəritədən yox.