Göygöl: şəhər və Göy göl — nə vaxt, necə getmək

İnsanlar «Göygölə gedirik» deyəndə iki ayrı yerdən danışır və bu, ilk dəfə gedəni çaşdırır. Biri Göygöl şəhəridir: Gəncənin dərhal yanında, təxminən 10 km cənubda, düzənlikdə, alman köçkünlərinin saldığı köhnə Helenendorf. O biri isə Göy göldür: şəhərdən xeyli yuxarıda, Murovdağın ətəyində, milli parkın içində dağ gölü. Bakıdan şəhərə 357 km, gölə 388 km yol var, yəni şəhərdən gölə daha təxminən 31 km və 40 dəqiqəyə yaxın dağ yolu qalır. İkisini bir gündə görmək olar, sadəcə ardıcıllığı düz qur.

Yol və vaxt

Bakıdan gedirsənsə, yolun çox hissəsi Bakı–Qazax magistralıdır, Gəncəyə çatıb cənuba dönürsən. Gəncəni keçəndən sonra Göygöl şəhərinə qısa yoldur, oradan dağa qalxış başlayır. Bakıdan səhər çıxıb eyni gün qayıtmaq real deyil: təkcə gölə qədər yol 5 saata yaxındır. Gecəni Gəncədə və ya Göygöldə keçir, gölə ertəsi səhər qalx.

Helenendorf: şəhərdən başla

Göygöl şəhəri 22 avqust 1819-cu ildə Vürtemberqdən gələn alman icması tərəfindən salınıb və Azərbaycanda ilk alman koloniyası sayılır. 1938-ci ildə Xanlar adlandırılıb, 1941-ci ildə almanlar Qazaxıstana sürgün edilib, 2008-ci ilin aprelində şəhər Göygöl adını alıb. Köhnə küçələrdə kərpic evlər bu tarixi bu gün də göstərir.

• Müqəddəs İohann kilsəsi — 1857-ci ildə tamamlanıb, Azərbaycanda tikilmiş ilk alman lüteran kilsəsidir. Saat qülləli kərpic binanı mərkəzdə asan tapırsan.
• Göygöl Şərab Zavodu — 1860-cı ildə alman köçkünləri tərəfindən əsası qoyulub, ölkənin ən qədim şərab müəssisələrindəndir. 1860-cı illərdən qalma zirzəmilərdə dequstasiya turları keçirilir; turun vaxtını əvvəlcədən zavoddan soruş.
• Helenendorf Restoran — şəhərdən təxminən 4 km cənubda, gölə gedən yol üzərində. Bazaya görə gündəlik 09:00–00:00 işləyir, yay terrası və parkinq qeyd olunub. Saatlar dəyişə bilər.

Göy göl: nə gözləmək

Göl dəniz səviyyəsindən təxminən 1550 metr hündürlükdədir. Uzunluğu təxminən 2,8 km, eni 0,8–1 km, ən dərin yeri 100 metrə çatır. Yaranma tarixi dəqiq bilinir: 1139-cu ildə Gəncə zəlzələsi zamanı Kəpəz dağından qopan qayalar Ağsu çayının yolunu kəsib və həm Göy göl, həm də daha yuxarıdakı Maralgöl belə yaranıb. Kəpəzin şimal yamacı bu gün də dik və uçurumludur, göldən baxanda bu açıq görünür.

Ərazi 1925-ci ildən qoruq olub, 1 aprel 2008-ci ildə həmin qoruğun əsasında Göygöl Milli Parkı yaradılıb. Park Göygöl, Daşkəsən və Goranboy rayonlarını əhatə edir. Göldə qorunan forel populyasiyası yaşayır, ona görə balıq tutmaq fikrindən daşın.

Parka giriş biletlidir. Milli parkların rəsmi saytında Göygöl üçün «Bilet al» düyməsi Ekologiya Nazirliyinin e-xidmət portalına aparır; qiymət və qaydaları elə orada yoxla. Gölün yaxınlığında Göygöl İstirahət Zonası adlı kompleks var, bazamıza görə 50 otaqlıdır. Göl yoluna yaxın Lotos Hotel Göygöl üçün hovuz, manqal yeri və restoran qeyd olunub.

Nə vaxt getmək

Ən rahat dövr yazın sonundan payızın ortasına qədərdir: yol açıq, gün uzun, meşə yaşıl və ya sarıdır. Yayda aşağıda, Gəncədə hava çox isti olur, yuxarıda isə xeyli sərindir, ona görə bir qat isti geyim götür. Həftəsonları park dolu ola bilər; səhər tezdən qalx ki, gölün kənarında rahat gəzəsən. Qışda hündürlükdə qar və buz ola bilər; həmin gün yolun və parkın açıq olub-olmadığını əvvəlcədən soruş.

Nə götürmək

• Bir qat isti geyim: göl təxminən 1550 metrdədir, Gəncədən xeyli sərin olur, axşam isə daha da soyuyur.
• Bağlı, sürüşməyən ayaqqabı: sahil cığırları yağışdan sonra palçıqlı olur.
• Su və yüngül yemək: gölün yanında yemək yerləri azdır, restoranların çoxu aşağıda, Göygöl şəhəri ilə göl arasındakı yolda qeydə alınıb.
• Bilet: parka girişdən əvvəl e-xidmət portalından almaq rahatdır, telefonun şarjlı olsun.

Daha uzaq nöqtələr də var, amma onlar ayrıca hazırlıq istəyir. Zurnabad qalası Zurnabad kəndindən təxminən 5–6 km aralıda, meşəlik ərazidədir. Zəligöl isə Murovdağın şimal yamacında, subalp çəmənliklərinin arasında axarlı göldür; səthi su bitkiləri ilə örtülür və su quşları gəlir. Hər ikisi bir günlük gölə qalxışa əlavə kimi deyil, ayrıca səfər kimi planlanmalıdır.